WCVA Trustee news 21 July 2007 / 21 Gorffennaf 2007

WCVA Trustee and governance website
WCVA is pleased to launch its new website resource for Trustees. Over time the WCVA Trustees and governance website aims to become a central outlet for information on all aspects of governance, as well as providing a platform for Trustees to share knowledge and seek help. There is already a lot of material on the site but in the coming months further information will be added, particularly links to useful third party resources.

Trustees are encouraged to contribute via the various forms and other feedback tools on the site - especially the dedicated Trustee Forum - and Enrico Carpanini, WCVA's Legal Services Officer, is more than happy to discuss the site and its content. Enrico can be contacted on Tel: 029 2043 1779, or email: ecarpanini@wcva.org.uk

WCVA Charity reporting and effectiveness events
WCVA, in partnership with Watts Gregory accountants and the Charity Commission, will be presenting a series of three half day events on the theme of Charity reporting and effectiveness:

• 6 September 2007 - WCVA Rhyl - Charity Reporting-latest Charity Commission developments - Charity Commission
• 20 September 2007 - WCVA Cardiff - Charity tax and VAT reporting - Watts Gregory accountants
• 2 October 2007 - WCVA Cardiff - Charity SORP 2005 - Watts Gregory accountants

Further information and a booking form will appear shortly on WCVA’s Trustee and Main websites, but in the meantime you can register your interest by contacting Mel Knights on Tel: 029 2043 1724, or email: eventsadmin@wcva.org.uk

Governance code
The Code of Governance for the Voluntary and Community Sector has been mentioned in a number of editions of Trustee news. The Code was published by the National Governance Hub, a partnership of organisations working to improve governance of charities and other voluntary organisations - the Charity Commission contributed to its development. The Code is a practical and easy-to-use guide to help charities develop good practice, and is based on seven key principles that have been designed to apply to any charity: Board leadership; The Board in control; The high performance Board; Board review and renewal; Board delegation; Board and trustee integrity, and Board openness.

The Charity Commission has formally endorsed it, and encourages all charities to use The Code. Further guidance can be found on the WCVA Trustees and governance website, and WCVA has been involved in developing a training package based around The Code, which will be delivered by the County Voluntary Councils in Wales over the coming year.

Charity Commission annual report
The Charity Commission’s latest Annual Report 06 - 07 is available on its website.

Charity Commission website
The Commission has also redesigned its website with a view to improving its functionality (although the previous website was pretty good already). The improved site will make it easier for Trustees to update their charity's information online, send accounts and file annual returns. The site also feature a new Google-based search tool, a secure facility for Trustees to report serious incidents and 'Browsealoud' - a feature that reads web pages aloud for people who find it difficult to read online.

Consultation on accounting and reporting changes under the Charities Act 2006
Trustee news has reported on the phased implementation of the Charities Act 2006, and later this year we will see many of the accountancy and reporting provisions come into force. The Office of the Third Sector has launched a consultation to help decide how changes to the accounting and reporting framework will be implemented and supported by regulations. Key changes include:

• harmonising the audit and independent examination requirements for company and non-company charities, by applying the Charities Act audit or examination requirements to small company charities;
• providing a statutory framework for the preparation and audit of group accounts - group accounts are already recommended by the charity SORP, and are generally accepted practice in the sector;
• a clearer whistle blowing duty and protection for auditors and independent examiners brought into primary legislation;
• use of Trustees’ Annual Reports to report on charities’ public benefit, and
• updated account requirements for common investment fund charities.

The consultation documents and partial regulatory impact assessments can be downloaded from the Office of the Third Sector’s website.

It is recognised that some consultees may wish to limit their response to the proposal that charities report their public benefit through the Trustees’ Annual Report. An extract of the full consultation document and draft Regulations has therefore been prepared focusing just on these proposed requirement. The Charity Commission’s own Consultation on Draft Public Benefit Guidance closed on 6 June - WCVA made a formal response to the consultation.

Gift Aid consultation
There have been increasing concerns about the take up of Gift Aid, and in response to a Budget commitment, the Treasury has issued its Consultation on Gift Aid. Linked to this, you can also express interest in attending the various regional and national events that will be held in August and September, and steer themes of meetings through the online survey facility on the consultation website.

Written responses to the consultation have to be submitted by the end of September and a report on progress will be issued in the Autumn and Winter. There will then be further consultation with various groups over the winter, leading to an announcement in Spring 2008.

WCVA operates the Giving Wales project which offers advice and training on Gift Aid and other forms of tax effective giving.

Co-operative and credit union consultation
The Treasury has launched, Review of the GB cooperative and credit union legislation: a consultation, which seeks views from stakeholders on the review of the legislation for co-operatives and credit unions in Great Britain. The long term aim is to provide the co-operative and credit union sectors with a cost-effective legislative framework, which will enable them to compete even more effectively in the modern society and to continue to fulfill their valuable social role. The consultation closes on 12 September 2007.

A consultation on consultation!
A review has been launched of how the government consults businesses, the third sector and citizens when it makes significant decisions. Effective Consultation: asking the right questions, asking the right people, listening to the answers, is open for responses until 28 September 2007. This can be done by submitting a formal written response to the consultation questions, or by posting comments on the Have Your say page.

Gambling Act 2005
Gambling law has been seen as a minefield as there are several pieces of legislation for different types of gambling. Whilst it was hoped that the Gambling Act 2005 would finally provide promoters with some clarity as to what is and is not legal when it comes into force on 1 September 2007, promoters will still need to take care to ensure that they are not unwittingly involved with consumer competitions which fall foul of the new law. The borderline between legal prize competitions and free prize draws on the one hand, and illegal lotteries on the other, remains unclear in a number of respects. Essentially, to avoid a lottery, either there must be no payment by participants to enter or there must be a sufficient degree of skill required. However, the Act will change the interpretation of both of these concepts considerably.

In response to this uncertainty the Gambling Commission conducted a consultation exercise and has now published revised guidance in advance of the coming into force of the Act. This guidance provides some useful information as to how promoters can design schemes so as to avoid falling within the definition of an illegal lottery.

VAT and construction
HMRC has issued a revised Notice 708, Buildings and construction, to reflect current HMRC policy and clarify those areas where previous advice may have been unclear. It explains:

• when building work can be zero-rated or reduced-rated at 5%;
• when building materials can be zero-rated or reduced-rated at 5%;
• when the sale, or long lease, in a building is zero-rated;
• when a builder or developer needs to have a certificate from his customer;
• when a customer can issue a certificate to a builder or developer;
• what amounts to an ‘annexe’;
• what happens if you change the use of a certificated building, etc?

Public Body status under the Human Rights Act 1998
Voluntary organisations involved in public service delivery have long been concerned with the issue if ‘public body’ status and applicability of the Human rights Act 1998 (and Freedom of information Act 2000). A 2002 case involving the Leonard Cheshire Foundation has been the leading authority on this point, but the recent House of Lords decision in YL v Birmingham City Council and others [2007] UKHL 27, lends further weight to the principles set out in Cheshire.

The case proceeded to the House of Lords on the issue of whether a private care home was bound by the 1998 Act, which applies to public authorities - this is defined in section 6(3) as including "(b) any person certain of whose functions are functions of a public nature ...". By a bare majority of three to two, it was held the public function was that exercised by the local authority in arranging for the provision of accommodation by virtue of section 21; but the provision of services on a commercial basis remained private even if it was in consequence of that public function: "27 . It is simply carrying on its private business with a customer who happens to be a public authority."

The two dissenting judgements were concerned with the nature of the service being provided, and the fact that the commercial motive of the provider could not change this. This case continues the line of reasoning that confirms the delivery of contracted out public services by the voluntary organisations is, by and large, a private function and thus not subject to the terms of the HRA 1998.

Welsh Charity Commissioner
Simon Jones, the chair of Communities First Support Network in Wales, has become the fifth and final new member of the Charity Commission's expanded board. The expansion is in line with the provision of the Charities Act 2006 that allows the Commission to expand its board to a maximum of nine members, and requires the appointment of a Commissioner with a specific knowledge of the sector in Wales.

Company law information
The Company Law Club website contains a wealth of free guidance, articles and material on all aspects of company law, including the new Companies Act 2006.

Liability for charity insolvency
The Directory of Social Change website features a useful article on the liability of Trustees if their charity becomes insolvent.

CIC’s for the housing sector
Using the Community Interest Company model in the housing sector: A marriage in the making?, is a new study from the Joseph Rowntree Foundation of how the CIC model might be used in the housing sector.

Fire safety
The Department for Communities & Local Government has published a series of Fire safety law and guidance documents for business, that provide detailed guidance on compliance with the Regulatory Reform (Fire Safety) Order 2005. New fire safety rules affecting all non-domestic premises in England and Wales came into force on 1 October 2006, and these fire safety guides cover the full gamut of premises and events that are subject to the Order, including offices and shops, and open air events.

Distance selling
The Office of Fair Trading has put out, A guide for businesses on distance selling. This will be of use to voluntary organisations that buy and sell goods over the internet, by phone or by mail.

Measuring social returns on investment
A new step-by-step guide to calculating social returns on investment has been launched by think tank, the New Economics Foundation. Measuring real value: A DIY guide to social return on investment, is intended to allow sector organisations to demonstrate and quantify their wider social value when applying for grants and bidding for contracts. The guide in its current form is aimed at third sector organisations rather than procurement officers, but it is hoped that by speaking in terms of social returns, and by presenting in terms grantmakers understand, third sector organisations could influence funders' criteria.

Charity campaigning
The charity information website GuideStar has launched a new section in which charities can publicise their campaigns and advocacy activities. The new section can be populated via the 'update my charity' facility, which also contains a link to the latest Charity Commission guidance on campaigning activity.

Discounted professional services
People4charity is an online service which lets freelance professionals offer their skills to charities at a discounted rate. Charities can search the database for people they require by sector, skills, track record, location and price.

Updated ACAS Guides

ACAS has updated its website guides on maternity and annual leave. It has also just published two research papers on sexual orientation discrimination.

Increase in Annual Leave

Trustee news has previously reported on the increase in the annual leave entitlement from 4 weeks to 5.6 weeks. The draft Working Time (Amendment) Regulations 2007 are now available.

No implied term to make PILON
In Morrish V NTL Group Limited the Inner House of the Scottish Court of Session (equivalent to the English Court of Appeal) has confirmed that there is no implied term in an employment contract to make a payment in lieu of notice (PILON). Mr Morrish was dismissed without being given the 12 months’ written notice required by his employment contract. He claimed damages for breach of contract. His employer, NTL Group Limited, had offered him a payment of salary in lieu of notice which he rejected as he claimed the damages award would be bigger. As a result, it seems that Mr Morrish will succeed in getting an award of damages which will include the bonus he would have earned in the 12 month notice period and so be much more than the payment in lieu of notice NTL offered him.

This case emphasises the importance of having express PILON clauses in employment contracts if employers want to be able to get out of the contract just by paying, for example, fixed salary in lieu of notice. Such clauses should be carefully drafted to set out a clear formula for what is payable, otherwise they will be useless.

Weirdest Employment Disputes
And for a bit of lite relief, barrister Daniel Barnett highlighted a recent Times article looking at the strangest employment disputes of recent years in celebration of the Employment Appeal Tribunals 3oth birthday - enjoy!

Gwefan Ymddiriedolwyr a llywodraethu WCVA
Mae WCVA yn falch o lansio’i wefan newydd ar gyfer Ymddiriedolwyr. Gobeithir y bydd Gwefan Ymddiriedolwyr a llywodraethu WCVA, yn dod yn safle canolog, dros gyfnod o amser, ar gyfer gwybodaeth am bob agwedd ar lywodraethu. Gobeithir hefyd y bydd yn datblygu i fod yn llwyfan a fydd yn galluogi Ymddiriedolwyr i rannu gwybodaeth a gofyn am gymorth. Mae llawer o wybodaeth ar y wefan yn barod ond bydd mwy o wybodaeth yn cael ei hychwanegu yn ystod y misoedd nesaf, gan gynnwys dolenni cyswllt ar gyfer adnoddau defnyddiol gan gyrff eraill.

Anogir ymddiriedolwyr i gyfrannu mewn sawl gwahanol ffordd, er enghraifft drwy ddarparu adborth ar y wefan, a thrwy’r Fforwm arbennig ar gyfer Ymddiriedolwyr. Mae Enrico Carpanini, Swyddog Gwasanaethau Cyfreithiol WCVA, yn fwy na pharod i drafod y wefan a’i chynnwys. Gallwch gysylltu ag Enrico ar 029 2043 1779, neu drwy anfon e-bost at ecarpanini@wcva.org.uk

Digwyddiadau Adroddiadau ac effeithiolrwydd elusennau WCVA
Bydd WCVA, mewn partneriaeth â chwmni cyfrifyddion Watts Gregory a’r Comisiwn Elusennau, yn cyflwyno cyfres o dri digwyddiad hanner diwrnod ar thema Adroddiadau ac effeithiolrwydd elusennau:

• 6 Medi 2007 - WCVA y Rhyl - Adroddiadau Elusennau - datblygiadau diweddaraf y Comisiwn Elusennau - Y Comisiwn Elusennau
• 20 Medi 2007 - WCVA Caerdydd - Adroddiadau treth a TAW elusennau - cwmni cyfrifyddion Watts Gregory
• 2 Hydref 2007 - WCVA Caerdydd - SORP 2005 ar gyfer elusennau - cwmni cyfrifyddion Watts Gregory

Bydd mwy o wybodaeth a ffurflen archebu lle i’w gweld cyn bo hir ar wefan yr Ymddiriedolwyr ac ar Brif wefan WCVA, ond yn y cyfamser gallwch fynegi’ch diddordeb drwy gysylltu â Mel Knights ar 029 2043 1724, neu drwy anfon e-bost at eventsadmin@wcva.org.uk

Cod llywodraethu
Cyfeiriwyd at Y Cod Llywodraethu ar gyfer y Sector Gwirfoddol a Chymunedol mewn sawl rhifyn o Newyddion ymddiriedolwyr. Cyhoeddwyd y Cod gan y Ganolfan Lywodraethu Genedlaethol, partneriaeth o sefydliadau sy’n gweithio er mwyn gwella trefniadau llywodraethu elusennau a mudiadau gwirfoddol eraill - cyfrannodd y Comisiwn Elusennau tuag at y gwaith o ddatblygu’r bartneriaeth. Mae’r Cod yn ganllaw ymarferol a hawdd ei ddefnyddio, a bydd yn helpu elusennau i ddatblygu arferion da. Mae’n seiliedig ar saith egwyddor allweddol sy’n berthnasol i bob elusen: Arweiniad y Bwrdd; Bwrdd sy’n rheoli; Bwrdd sy’n perfformio’n dda; Adolygu ac adnewyddu’r Bwrdd; Bwrdd sy’n dirprwyo; Unplygrwydd y Bwrdd a’r ymddiriedolwyr, a Bwrdd agored.

Mae’r Comisiwn Elusennau wedi cymeradwyo’r Cod yn ffurfiol, ac mae’n annog pob elusen i’w ddefnyddio. Ceir mwy o ganllawiau ar wefan Ymddiriedolwyr a llywodraethu WCVA, ac mae WCVA wedi bod yn ymwneud â’r gwaith o ddatblygu pecyn hyfforddi yn seiliedig ar y Cod, a fydd yn cael ei gyflwyno gan y Cynghorau Gwirfoddol Sirol yng Nghymru yn ystod y flwyddyn sydd i ddod.

Adroddiad blynyddol y Comisiwn Elusennau
Mae Adroddiad Blynyddol diweddaraf y Comisiwn Elusennau, ar gyfer 06-07, i’w weld ar wefan y Comisiwn.

Gwefan y Comisiwn Elusennau
Mae’r Comisiwn hefyd wedi ailgynllunio’i wefan gyda’r bwriad o’i gwneud yn fwy effeithiol (er bod y wefan flaenorol hefyd yn dda iawn). Bydd y wefan newydd yn ei gwneud yn haws i Ymddiriedolwyr ddiweddaru gwybodaeth am eu helusennau ar-lein, anfon cyfrifon a chyflwyno datganiadau blynyddol. Mae’r wefan hefyd yn cynnwys chwiliadur newydd sy'n gweithio drwy Google, cyfleuster diogel ar gyfer Ymddiriedolwyr sydd am roi gwybod am ddigwyddiadau difrifol, a 'Browsealoud' - sy’n helpu pobl sy’n cael trafferth i ddarllen ar-lein drwy ddarllen tudalennau gwe yn uchel.

Ymgynghoriad ar newidiadau yn ymwneud â chyfrifyddu ac adrodd dan Ddeddf Elusennau 2006
Mae Newyddion ymddiriedolwyr wedi adrodd am y broses o weithredu Deddf Elusennau 2006, a bydd llawer o’r darpariaethau cyfrifyddu ac adrodd yn dod i rym yn ddiweddarach eleni. Mae Swyddfa’r Trydydd Sector wedi lansio ymgynghoriad er mwyn helpu i benderfynu sut y bydd newidiadau i’r fframwaith cyfrifyddu ac adrodd yn cael eu gweithredu a’u cefnogi gan reoliadau. Bydd y prif newidiadau’n ymwneud â’r canlynol:

• cysoni’r galw am archwiliad gan archwilwyr ariannol ac archwiliad annibynnol ar gyfer elusennau sy’n gwmnïau ac elusennau eraill, drwy gymhwyso gofynion y Ddeddf Elusennau sy’n ymwneud ag archwiliad gan archwilwyr ariannol neu archwiliad annibynnol i elusennau bychain sy’n gwmnïau;
• darparu fframwaith statudol ar gyfer paratoi ac archwilio cyfrifon grwp - mae cyfrifon grwp eisoes yn cael eu hargymell yn y Datganiad o’r Arfer a Argymhellir ar gyfer elusennau, ac mae’n arfer sy’n cael ei dderbyn yn gyffredinol yn y sector;
• cynnwys dyletswydd gliriach i chwythu’r chwiban a mwy o amddiffyniad i archwilwyr ariannol ac archwilwyr annibynnol mewn deddfwriaeth sylfaenol;
• defnyddio Adroddiadau Blynyddol Ymddiriedolwyr i adrodd am fudd cyhoeddus elusennau, a
• diweddaru gofynion yn ymwneud â chyfrifon elusennau cronfa fuddsoddi gyffredin.

Gellir llwytho’r dogfennau ymgynghori ac asesiadau effaith rheoleiddiol rhannol i lawr o wefan Swyddfa’r Trydydd Sector.

Cydnabyddir y bydd rhai o’r ymgynghoreion yn dymuno cyfyngu eu hymateb i’r cynnig y dylai elusennau adrodd am eu budd cyhoeddus drwy Adroddiad Blynyddol yr Ymddiriedolwyr. O ganlyniad paratowyd rhan o’r ddogfen ymgynghori lawn a’r Rheoliadau drafft sy’n canolbwyntio ar y gofyniad arfaethedig hwn yn unig. Daeth ymgynghoriad y Comisiwn Elusennau ei hun, sef yr Ymgynghoriad ar y Canllawiau Budd Cyhoeddus Drafft, i ben ar 6 Mehefin - cyflwynodd WCVA ymateb ffurfiol i’r ymgynghoriad.

Ymgynghoriad Cymorth Rhodd
Mynegwyd pryder nad oes digon o bobl yn manteisio ar y cynllun Cymorth Rhodd, ac mewn ymateb i ymrwymiad yn y Gyllideb, mae’r Trysorlys wedi cyhoeddi Ymgynghoriad ar Gymorth Rhodd. Ar yr un trywydd, gallwch hefyd fynegi diddordeb mewn mynychu’r digwyddiadau rhanbarthol a chenedlaethol amrywiol a gynhelir ym misoedd Awst a Medi, a llywio themâu cyfarfodydd drwy’r cyfleuster arolwg ar-lein ar wefan yr ymgynghoriad.

Rhaid cyflwyno ymatebion ysgrifenedig i’r ymgynghoriad cyn diwedd Medi a chyhoeddir adroddiad ar y cynnydd sy’n cael ei wneud yn ystod yr Hydref a’r Gaeaf. Yn dilyn hyn cynhelir ymgynghoriad arall gyda grwpiau amrywiol dros y gaeaf, yn arwain at gyhoeddiad yng Ngwanwyn 2008.

Mae WCVA yn gweithredu’r prosiect Cymru’n Rhoi sy’n cynnig cyngor a hyfforddiant ar Gymorth Rhodd a ffyrdd eraill o roi sy’n effeithiol o ran treth.

Ymgynghoriad mentrau cydweithredol ac undebau credyd
Mae’r Trysorlys wedi lansio ymgynghoriad yn dwyn y teitl, Review of the GB cooperative and credit union legislation: a consultation, sy’n gofyn am farn rhanddeiliaid ynglyn â’r adolygiad o’r ddeddfwriaeth ar gyfer mentrau cydweithredol ac undebau credyd ym Mhrydain. Y nod yn y tymor hir yw darparu fframwaith deddfwriaethol cost effeithiol i sectorau’r mentrau cydweithredol a’r undebau credyd, a fydd yn eu galluogi i gystadlu hyd yn oed yn fwy effeithiol yn y gymdeithas fodern ac i barhau i gyflawni eu rôl gymdeithasol werthfawr. Bydd yr ymgynghoriad yn dod i ben ar 12 Medi 2007.

Ymgynghoriad ar ymgynghori!
Lansiwyd ymgynghoriad ar y modd y mae’r llywodraeth yn ymgynghori â busnesau, y trydydd sector a dinasyddion pan fydd yn gwneud penderfyniadau pwysig. Y dyddiad cau ar gyfer ymateb i Effective Consultation: asking the right questions, asking the right people, listening to the answers, yw 28 Medi 2007. Gallwch ymateb drwy anfon ymateb ysgrifenedig ffurfiol i gwestiynau’r ymgynghoriad, neu drwy roi sylwadau ar y dudalen Have Your say.

Deddf Hapchwarae 2005
Mae’r gyfraith hapchwarae wedi cael ei hystyried yn dir peryglus gan fod sawl eitem o ddeddfwriaeth ar gyfer gwahanol fathau o hapchwarae. Gobeithid y byddai Deddf Hapchwarae 2005 yn rhoi rhyw fath o eglurhad i hyrwyddwyr o’r diwedd ynglyn â beth sy’n gyfreithlon a beth sy’n anghyfreithlon. Bydd y Ddeddf yn dod i rym ar 1 Medi 2007, ond bydd angen i hyrwyddwyr fod ar eu gwyliadwriaeth o hyd er mwyn sicrhau nad ydynt yn ymwneud yn ddiarwybod â chystadlaethau sy’n torri’r gyfraith newydd. Mae’r ffin rhwng cystadlaethau a lotrïau di-dâl cyfreithlon â gwobrau ar y naill law, a lotrïau anghyfreithlon ar y llaw arall, yn parhau’n aneglur mewn sawl cyswllt. Yn y bôn, er mwyn osgoi lotri, naill ai ni ddylid codi tâl ar bobl sydd am gymryd rhan neu rhaid i’r gystadleuaeth alw am rywfaint o sgil. Fodd bynnag, bydd y Ddeddf yn newid dehongliad y cysyniadau hyn yn sylweddol.

Mewn ymateb i’r ansicrwydd hwn cynhaliodd y Comisiwn Hapchwarae ymgynghoriad ac erbyn hyn mae wedi cyhoeddi canllawiau diwygiedig cyn i’r Ddeddf ddod i rym. Mae’r canllawiau hyn yn cynnig gwybodaeth ddefnyddiol ynglyn â sut y gall hyrwyddwyr wneud cynlluniau a sicrhau nad yw’r cynlluniau hyn yn cael eu diffinio fel lotri anghyfreithlon.

TAW ac adeiladu
Mae Cyllid a Thollau Ei Mawrhydi wedi cyhoeddi hysbysiad diwygiedig, sef Notice 708, Buildings and construction, er mwyn adlewyrchu polisi presennol Cyllid a Thollau EM ac egluro’r meysydd hynny lle mae’n bosibl bod cyngor blaenorol wedi bod yn aneglur. Mae’n egluro:

• pryd y gall gwaith adeiladu fod ar gyfradd sero neu ar gyfradd is o 5%;
• pryd y gall deunyddiau adeiladu fod ar gyfradd sero neu ar gyfradd is o 5%;
• pryd y mae gwerthiant adeilad, neu brydles hir, ar gyfradd sero;
• pryd mae angen i adeiladwr neu ddatblygwr gael tystysgrif gan ei gwsmer;
• pryd y gall cwsmer roi tystysgrif i adeiladwr neu ddatblygwr;
• beth yw ‘anecs’;
• beth fydd yn digwydd os byddwch yn newid defnydd adeilad sydd â thystysgrif, ac yn y blaen?

Statws Corff Cyhoeddus dan Ddeddf Hawliau Dynol 1998
Mae mudiadau gwirfoddol sy’n ymwneud â darparu gwasanaeth cyhoeddus wedi bod yn poeni ers peth amser ynglyn â mater statws ‘corff cyhoeddus’ a chymhwysedd Deddf Hawliau Dynol 1998 (a Deddf Rhyddid Gwybodaeth 2000). Yr awdurdod arweiniol ar y pwynt hwn oedd achos yn 2002 yn ymwneud â Sefydliad Leonard Cheshire, ond mae penderfyniad diweddar Ty’r Arglwyddi yn YL v Cyngor Dinas Birmingham ac eraill [2007] UKHL 27, yn ategu’r egwyddorion a nodwyd yn achos Cheshire.

Aeth yr achos ymlaen i Dy’r Arglwyddi er mwyn ystyried a oedd cartref gofal preifat yn ddarostyngedig i Ddeddf 1998, sy’n berthnasol i awdurdodau cyhoeddus - yn ôl adran 6(3) mae’n cynnwys "(b) unrhyw berson y mae rhai o’i swyddogaethau yn swyddogaethau o natur gyhoeddus ...". Drwy fwyafrif main o dri yn erbyn dau, daethpwyd i’r casgliad mai’r swyddogaeth gyhoeddus oedd yr un a oedd yn cael ei hymarfer gan yr awdurdod lleol wrth drefnu i ddarparu llety yn rhinwedd adran 21; ond roedd darparu gwasanaethau ar sail fasnachol yn dal yn breifat hyd yn oed os oedd o ganlyniad i’r swyddogaeth gyhoeddus honno: "27 . Y cyfan y mae’n ei wneud yw ymgymryd â’i waith preifat â chwsmer sy’n digwydd bod yn awdurdod cyhoeddus."

Roedd y ddau ddyfarniad anghydsyniol yn ymwneud â natur y gwasanaeth a oedd yn cael ei ddarparu, a’r ffaith na allai cymhelliant masnachol y darparwr newid hyn. Mae’r achos hwn yn parhau â’r ymresymiad sy’n cadarnhau bod mudiadau gwirfoddol sy’n darparu gwasanaethau cyhoeddus ar gontract, ar y cyfan, yn cyflawni swyddogaeth breifat ac, o ganlyniad, nad ydynt yn ddarostyngedig i delerau Deddf Hawliau Dynol 1998.

Comisiynydd Elusennau Cymru
Simon Jones, cadeirydd Rhwydwaith Cefnogi Cymunedau yn Gyntaf yng Nghymru, yw’r pumed a’r olaf o’r aelodau newydd sydd wedi cael eu penodi i fwrdd estynedig y Comisiwn Elusennau. Mae’r ehangu yn unol â darpariaeth Deddf Elusennau 2006 sy’n caniatáu i’r Comisiwn ehangu ei fwrdd i fwyafswm o naw aelod, ac sy’n nodi bod angen penodi Comisiynydd â gwybodaeth benodol am y sector yng Nghymru.

Gwybodaeth am gyfraith cwmnïau
Mae gwefan Company Law Club yn cynnwys llawer o ganllawiau, erthyglau a deunyddiau di-dâl am bob agwedd ar gyfraith cwmnïau, gan gynnwys Deddf Cwmnïau newydd 2006.

Atebolrwydd am fethdaliad elusen
Mae gwefan y Cyfeiriadur Newid Cymdeithasol yn cynnwys erthygl ddefnyddiol ar atebolrwydd Ymddiriedolwyr os bydd eu helusen yn mynd yn ansolfent.

Cwmnïau Buddiannau Cymunedol ar gyfer y sector tai
Mae Sefydliad Joseph Rowntree wedi cyhoeddi astudiaeth newydd, Using the Community Interest Company model in the housing sector: A marriage in the making?, sy’n ystyried sut y gellid defnyddio cwmnïau buddiannau cymunedol yn y sector tai.

Diogelwch rhag tân
Mae’r Adran Cymunedau a Llywodraeth Leol wedi cyhoeddi dogfennau a chanllawiau yn ymwneud â diogelwch rhag tân ar gyfer busnesau, sy’n cynnwys canllawiau manwl ar gydymffurfio â Gorchymyn Diwygio Rheoleiddio (Diogelwch rhag Tân) 2005. Daeth rheolau newydd yn ymwneud â diogelwch rhag tân, sy’n berthnasol i bob eiddo annomestig yng Nghymru a Lloegr, i rym ar 1 Hydref 2006, ac mae’r canllawiau diogelwch rhag tân hyn yn ymwneud â’r holl safleoedd a digwyddiadau y mae’r Gorchymyn yn berthnasol iddynt, gan gynnwys swyddfeydd a siopau, a digwyddiadau awyr agored.

Gwerthu o bell
Mae’r Swyddfa Masnachu Teg wedi cyhoeddi canllawiau i fusnesau ar werthu o bell. Bydd y canllawiau’n ddefnyddiol i fudiadau gwirfoddol sy’n prynu a gwerthu nwyddau dros y rhyngrwyd, dros y ffôn neu drwy’r post.

Mesur manteision cymdeithasol buddsoddiad
Mae canllaw cam wrth gam er mwyn mesur manteision cymdeithasol buddsoddiad wedi cael ei lansio gan seiat syniadau, y Sefydliad Economeg Newydd. Bwriad Measuring real value: A DIY guide to social return on investment yw caniatáu i sefydliadau o fewn y sector ddangos a mesur eu gwerth cymdeithasol ehangach wrth ymgeisio am grantiau a chontractau. Mae’r canllaw yn ei ffurf bresennol wedi’i anelu at sefydliadau’r trydydd sector yn hytrach na swyddogion caffael, ond y gobaith yw y gallai sefydliadau’r trydydd sector, drwy sôn am fanteision cymdeithasol, a thrwy gyflwyno gwybodaeth mewn ffordd y mae darparwyr grantiau’n ei deall, ddylanwadu ar feini prawf arianwyr.

Ymgyrchoedd elusennau
Mae’r wefan sy’n cynnwys gwybodaeth i elusennau, GuideStar, wedi lansio adran newydd lle gall elusennau roi cyhoeddusrwydd i’w hymgyrchoedd a’u gweithgareddau eiriol. Gellir ychwanegu gwybodaeth at yr adran newydd drwy ddefnyddio’r cyfleuster diweddaru gwybodaeth am elusen, sydd hefyd yn cynnwys dolen gyswllt ar gyfer canllawiau diweddaraf y Comisiwn Elusennau ar weithgareddau ymgyrchu.

Gwasanaethau proffesiynol â disgownt
Gwasanaeth ar-lein sy’n caniatáu i bobl broffesiynol sy’n gweithio ar eu liwt eu hunain gynnig eu sgiliau i elusennau am bris is yw People4charity. Gall elusennau fynd drwy’r gronfa ddata i chwilio am y bobl maent eu hangen yn ôl sector, sgiliau, yr hyn a gyflawnwyd ganddynt yn y gorffennol, lleoliad a phris.

Canllawiau wedi’u diweddaru gan ACAS

Mae ACAS wedi diweddaru’r canllawiau ar absenoldeb mamolaeth a gwyliau blynyddol sydd ar ei wefan. Mae hefyd newydd gyhoeddi dau bapur ymchwil ar wahaniaethu ar sail cyfeiriadedd rhywiol.

Cynnydd mewn Gwyliau Blynyddol

Mae Newyddion ymddiriedolwyr wedi adrodd yn gynharach am y cynnydd yn yr hawl i wyliau blynyddol, o 4 wythnos i 5.6 wythnos. Mae’r fersiwn drafft o Reoliadau Amser Gweithio (Diwygio) 2007 ar gael yn awr.

Dim telerau ymhlyg ar gyfer tâl yn lle rhybudd
Yn Morrish V NTL Group Limited mae Llys Mewnol Llys y Sesiwn yn yr Alban (sy’n cyfateb i’r Llys Apêl yng Nghymru a Lloegr) wedi cadarnhau nad oes telerau ymhlyg mewn contract cyflogaeth ar gyfer cynnig tâl yn lle rhybudd. Cafodd Mr Morrish ei ddiswyddo heb y rhybudd ysgrifenedig o 12 mis a oedd yn ofynnol yn ôl ei gontract cyflogaeth. Hawliodd iawndal gan fod y contract wedi’i dorri. Roedd ei gyflogwr, NTL Group Limited, wedi cynnig talu cyflog iddo yn lle rhybudd ond roedd wedi gwrthod y cynnig gan ei fod yn honni y byddai’r iawndal a ddyfernid yn fwy. O ganlyniad, ymddengys y bydd Mr Morrish yn llwyddo i gael iawndal a fydd yn cynnwys y bonws y byddai wedi ei ennill yn ystod y cyfnod 12 mis o rybudd ac a fydd felly’n llawer mwy na’r tâl yn lle rhybudd a gynigiwyd iddo gan NTL.

Mae’r achos hwn yn dangos pa mor bwysig yw cael cymalau clir ynglyn â thâl yn lle rhybudd mewn contractau cyflogaeth os yw cyflogwyr eisiau gallu tynnu allan o’r contract, er enghraifft, drwy dalu cyflog penodedig yn lle rhybudd. Dylai cymalau o’r fath gael eu drafftio’n ofalus iawn er mwyn gosod fformiwla glir ar gyfer yr hyn sy’n daladwy. Fel arall, ni fydd unrhyw ddiben iddynt.

Anghydfodau Cyflogaeth Rhyfedd
Ac ar nodyn ychydig yn ysgafnach, cyfeiriodd y bargyfreithiwr Daniel Barnett, fel rhan o ddathliadau pen-blwydd y Tribiwnlysoedd Apêl cyflogaeth yn 30 oed, at erthygl ddiweddar yn The Times a oedd yn edrych ar anghydfodau cyflogaeth rhyfedd sydd wedi codi yn ddiweddar - pob hwyl ichi!