WCVA Trustee news 22 January 2009 / 22 Ionawr 2009
Governance
Information now available on £29m Gateway scheme
Does your organisation work with people outside mainstream employment and furthest from the labour market? Do you provide services that develop skills, confidence or knowledge? If so, you may like to learn more about the opportunities available through the new Engagement Gateway scheme.
The Gateway has been set up to invest in organisations that are engaging with economically inactive people in former Objective 1 areas – now known as Convergence. You can download an information sheet on the Gateway, or alternatively contact the WCVA Helpdesk to request a copy on 0800 2888 329 or help@wcva.org.uk.
Fundraising
Fundraising guidance
The Office of the Third Sector has published revised guidance, Charitable Fundraising: Guidance on Part 2 of the Charities Act 1992, to help charities, professional fund-raisers and commercial participators involved in fund-raising ventures, to comply with the changes that have been made to legal requirements. The revised guidance highlights the key provisions that came into force on 1 April 2008 and provides some examples of fund-raising statements that, in its view, would satisfy the new requirements. The guidance does not have the force of law but will be considered by the courts where disputes arise.
Key changes from the consultation draft include:
- where a commercial participator is giving an amount or percentage of a product price to a charity, there is no obligation for the commercial participator to state, in addition, the total amount it expects to pay;
- the OTS has clarified that simply soliciting a person’s details (sometimes known as ‘prospecting’) does not trigger the requirement to make a fundraising statement under Part II of the 1992 Act ; and
- the guidance includes an example of a compliant statement for payroll giving agencies – the statement describes the method by which the agencies payment is calculated and gives an estimate of the overall amount it expects to be paid in total by all the charities over the course of a year.
Collaborative income generation
NCVO’s Collaborative Working Unit has published, Collaborative working to generate income, which introduces different ways of working with other organisations to generate income. Subjects covered include fundraising events, joint trading, payroll giving through consortia, legacy giving and appeals. A range of case studies illustrate voluntary and community sector experience of joint fundraising activities.
Accounting and finance
Charity reporting and accounting
All charities have to prepare their accounts and registered charities have to prepare a trustees’ annual report. Charitable companies and larger non-company charities (incomes greater than £100,000) must prepare accounts following the Statement of Recommended Practice – the SORP. The Charity Commission, in partnership with WCVA, is running a series of roundtable events to allow charity trustees, charity finance staff and other stakeholders to have their say about how charity reporting and accounting should develop in the future:
- 20 February starting at 10am, WCVA, Baltic House, Cardiff Bay
- 10 March starting at noon, WCVA, Morfa Hall, Bath Street, Rhyl.
Those wishing to attend should study the briefing pack beforehand.
Places are free of charge with refreshments and a light lunch provided but numbers are limited. To book your place e-mail Barbara.deuring@charitycommission.gsi.gov.uk advising your name, charity or organisation, contact details, and any food allergies or preferences.
Registered social landlords
WAG has issued its, Accounting requirements for Registered Social Landlords (Wales) General Determination 2009 consultation. The previous, Accounting Requirements for Social Landlords Registered in Wales General Determination 2000, sets out the requirements social landlords must comply with when preparing their accounts, but since the issue of this last Determination there have been a number of updates to other accounting standards released, including an update to the Statement of Recommended Practice (SORP) in 2008. WAG is now seeking views prior to the closing date of 21 March 09.
PAYE filing
HM Revenue and Customs has issued a reminder that employers with 50 or more staff on the payroll will need to submit in-year PAYE information online from 6 April 2009. This includes forms P45/P46 for employees leaving and starting.
To file online, you must first be registered with HMRC's Online PAYE service - click on PAYE for Employers under the do it online.
Charity Commission
Public benefit guidance
The Charity Commission has posted supplementary public benefit guidance for charities whose aims include:
- The Advancement of Religion for the public benefit
- The Prevention or Relief of Poverty for the public benefit
- The Advancement of Education for the public benefit
- Public Benefit and Fee-charging
The new guidance has been published – in which the Commission has made a number of significant concessions - following extensive public consultation earlier this year, and is in addition to the general public benefit guidance issued in January 2008 for all charities. To accompany the guidance the Commission has published a summary of the responses with a commentary of how it dealt with them in the revised supplementary guidance. It has also published a statement of the basis for the Charity Commission’s role and actions in relation to public benefit. This supplementary guidance is mainly aimed at those parts of the sector for which the presumption of public benefit has been removed under the Charities Act 2006.
An additional consultation on Public Benefit and the Advancement of Moral or Ethical Belief Systems has recently closed, but this has attracted considerable criticism particularly from the influential Charity Law Association, who branded it, "confusing, inaccurate and unhelpful", and said it needs to be completely rewritten. The CLA commented that the guidance, written to help secularist charities meet the public benefit test, sometimes unfairly imposed stricter standards than the commission's guidance on public benefit and the advancement of religion, and also concluded that it was not appropriate to treat the advancement of moral and ethical belief systems as equivalent to the advancement of religion because the former was not a recognised charitable purpose.
Further consultations on draft supplementary guidance on the public benefit of charities with other charitable purposes, such as animal welfare and human rights, will follow shortly. All relevant information can be found on the Commission’s Public Benefit page.
Miscellaneous
‘Made simple’ guides
Trustee news has previously highlighted the excellent ‘made simple’ guides produced by Sayer Vincent accountants. Recent additions to the series include guides on mergers, Gift Aid, tax effective giving, and employee and volunteer tax.
Drainage charges
An increasing number of charities and churches are experiencing problems with charges for surface water drainage charges. The problem is that, traditionally, charities and those who operated community buildings such as village halls were not charged for disposal of the surface water that runs into sewers from their buildings, at the same rate as privately owned or commercial premises because drainage charges were linked to rateable value, and they either paid no rates or at 20%.
Originally OFWAT issued guidance that community buildings should not be charged like businesses and water companies have either charged reduced or zero rates. In 2003 however, OFWAT decided that this exemption should end on the grounds that it was unfair to discriminate between different types of customer, and gave the water companies until 2010 to start charging all users for the disposal of water from their properties through public sewers. A handful of companies in England have already introduced charging.
DEFRA is currently reviewing the issue, various submissions have been made individually, and a collective letter has been sent by the Community Sector Law Monitoring Group (on which WCVA is represented). Trustees may wish to review their current charges and Trustee news will report on developments.
Health & safety
After several failed attempts by Parliament to increase penalties for breaches of health and safety law, the Health and Safety (Offences) Act 2008 (the "Act") has just come into force. The new Act makes three main changes:
- it raises the maximum financial penalties available to the courts,
- makes imprisonment an option for a wider range of health and safety offences,
- and makes certain offences currently only triable in the lower courts, triable in either the lower or the higher courts (meaning that more cases will be open to an unlimited fine and a term of imprisonment).
The Act extends to both England & Wales and Scotland. Although it increases penalties for health and safety breaches, it does not impose any new obligations on employers by way of new offences. The principal duties of employers will remain as before under the Health and Safety at Work Act 1974 ("HSWA").
The matter of imprisonment of individuals is significant, and of particular note are the sections of the HSWA relating to individual liability. An individual, whether a director, manager or worker, can be prosecuted under section 7 of the HSWA if they have not taken reasonable care for the health and safety of themselves or other persons affected by their acts or omissions. In addition, section 37 of the HSWA allows action to be taken against directors, managers and officers where a failure can be attributed to their "neglect, consent or connivance". Under the new Act, following a breach of sections 7 or 37, a director, manager, officer or worker could now face a term of up to two years imprisonment.
The new Act, therefore, makes imprisonment (and higher fines) a reality for individuals following a breach of health and safety law, and companies (in particular, directors) should ensure they are well prepared by doing all they can to comply with existing health and safety legislation. Policies and procedures (and practices) should be evaluated to make sure that they are in compliance with the law, and appropriate measures and precautions should be put place. It may, in fact, be appropriate to arrange for a legal audit of procedures, to mitigate against the more stringent penalties now available in the event of a breach.
Employment law and practice
Employment law developments
There are 2 excellent reviews of employment law developments in 2008 and the forthcoming developments for 2009:
- the CIPD’s review of 2008 and summary for 2009, and
- Wragge and Co solicitors review of 2008 and summary for 2009. These are strongly recommended as excellent aide memoirs in this ever changing field of the law.
Discipline and grievance guidance
Further to the item in last month’s Trustee news, Acas has published its, Discipline and Grievance Code of Practice draft guide, to go alongside their draft Discipline and Grievance Code of Practice, which is due to come into effect on 6th April 2009. This will replace the statutory code currently in force. The guide "provides more detailed advice and guidance that employers and employees will often find helpful both in general terms and in individual cases".
Statutory leave
Trustee news has previously reported on the proposed extension to statutory annual leave - most workers are legally entitled to paid holidays/annual leave. A worker's statutory paid holiday entitlement is currently 4.8 weeks (24 days for a worker working a five-day week) and this can include public and bank holidays. The entitlement for part-time workers is calculated on a pro-rata basis.
From 1 April 2009, the statutory entitlement rises to 5.6 weeks (28 days for a worker working a five-day week, and is capped at the 28 days). BERR has produced an excellent guide, which shows how to calculate a worker's holiday entitlement and pay. It also explains notice requirements and how restrictions may be imposed on when workers can take their holiday, and how to pay leavers for any untaken holiday.
Newyddion Ymddiriedolwyr
Llywodraethu
Gwybodaeth am gynllun y Porth gwerth £29m ar gael yn awr
A yw eich mudiad chi’n gweithio gyda phobl y tu allan i gyflogaeth prif ffrwd a’r rhai sydd bellaf oddi wrth y farchnad lafur? A ydych chi’n darparu gwasanaethau sy’n datblygu sgiliau, hyder neu wybodaeth? Os ydych, efallai yr hoffech gael gwybod mwy am y cyfleoedd sydd ar gael trwy’r Cynllun Porth Ymgysylltu newydd.
Sefydlwyd y Porth i fuddsoddi mewn mudiadau sy’n ymgysylltu â phobl economaidd anweithgar yn y cyn ardaloedd Amcan 1– sydd bellach yn cael eu hadnabod fel ardaloedd Cydgyfeiriant. Gallwch lwytho taflen wybodaeth am y Porth i lawr, neu gallwch gysylltu â Llinell Gymorth WCVA ar 0800 2888 329 neu help@wcva.org.uk i ofyn am gopi.
Codi Arian
Canllaw codi arian
Mae Swyddfa’r Trydydd Sector wedi cyhoeddi canllaw diwygiedig, Charitable Fundraising: Guidance on Part 2 of the Charities Act 1992, i gynorthwyo elusennau, codwyr arian proffesiynol a chyfranogwyr masnachol sy’n cymryd rhan mewn mentrau codi arian, i gydymffurfio â’r newidiadau a wnaethpwyd i’r gofynion cyfreithiol. Mae’r canllaw diwygiedig yn tynnu sylw at y prif ddarpariaethau a ddaeth i rym ar 1 Ebrill 2008 ac mae’n rhoi enghreifftiau o ddatganiadau codi arian a fyddai, yn eu barn, yn cydymffurfio a’r gofynion newydd. Nid oes gan y canllaw rym mewn cyfraith ond gall y llysoedd ei ystyried os bydd anghydfodau’n codi.
Mae’r prif newidiadau o’r ymgynghoriad drafft yn cynnwys:
- os yw cyfranogwyr masnachol yn rhoi swm neu ganran o bris cynnyrch i elusen, nid oes ymrwymiad ar y cyfranogwr masnachol i ddatgan, hefyd, gyfanswm y swm y mae’n disgwyl ei dalu;
- mae Swyddfa’r Trydydd Sector wedi egluro nad yw gofyn am fanylion person (a adwaenir weithiau fel ‘chwilota’) yn sbarduno’r gofyniad i wneud datganiad codi arian llawn o dan Ran II Deddf 1992; ac
- mae’r canllaw’n cynnwys enghraifft o ddatganiad sy’n cydymffurfio ar gyfer asiantaethau rhoi trwy’r gyflogres – mae’r datganiad yn disgrifio’r dull a ddefnyddir i gyfrifo taliad yr asiantaeth ac mae’n rhoi amcangyfrif o’r cyfanswm y disgwylir a fydd yn cael ei dalu gan yr holl elusennau yn ystod blwyddyn.
Cynhyrchu incwm ar y cyd
Mae Uned Gweithio ar y Cyd NCVO wedi cyhoeddi Collaborative working to generate income, sy’n cyflwyno gwahanol ffyrdd o weithio gyda mudiadau eraill i gynhyrchu incwm. Mae’r pynciau sydd wedi’u cynnwys yn cynnwys digwyddiadau, masnachu ar y cyd, rhoi trwy’r gyflogres trwy gonsortia, rhoi trwy gymynrodd ac apeliadau. Mae cyfres o astudiaethau achos yn dangos profiad y sector gwirfoddol a chymunedol o weithgarwch codi arian ar y cyd.
Cyfrifyddu a chyllid
Adrodd a chyfrifo gan elusennau
Mae’n ofynnol bod pob elusen yn paratoi cyfrifon ac mae’n rhaid i elusennau cofrestredig baratoi adroddiad ymddiriedolwyr blynyddol. Rhaid i gwmnïau elusennol ac elusennau digwmni mwy (incwm dros £100,000) baratoi cyfrifon sy’n dilyn y Datganiad o’r Arfer a Argymhellir -SORP. Mae’r Comisiwn Elusennau, mewn partneriaeth â WCVA, yn cynnal cyfres o ddigwyddiadau bwrdd crwn i ganiatáu ymddiriedolwyr elusennau, staff cyllid elusennau a rhanddeiliaid i gael mynegi’u barn ar sut y dylai adrodd a chyfrifyddu ddatblygu yn y dyfodol:
- 20 Chwefror, gan ddechrau am 10am, WCVA, Ty Baltig, Bae Caerdydd
- 10 Mawrth gan ddechrau am hanner dydd, WCVA, Neuadd y Morfa, Stryd y Baddon, y Rhyl.
Dylai’r sawl sy’n dymuno bod yn bresennol astudio’r pecyn gwybodaeth ymlaen llaw.
Ni chodir tâl a darperir lluniaeth a chinio ysgafn ond rhaid cyfyngu ar niferoedd. I gadw lle, anfonwch e-bost i Barbara.deuring@charitycommission.gsi.gov.uk gan roi eich enw, eich elusen neu fudiad ac unrhyw alergedd neu hoffter bwyd.
Landlordiaid Cymdeithasol Cofrestredig
Mae Llywodraeth y Cynulliad wedi cyhoeddi ei hymgynghoriad ar Benderfyniad Cyffredinol 2009 ynghylch y gofynion cyfrifyddu ar Landlordiaid Cymdeithasol Cofrestredig (Cymru). Mae’r un blaenorol, Penderfyniad Cyffredinol 2000 ynghylch y gofynion cyfrifyddu ar Landlordiaid Cymdeithasol Cofrestredig yng Nghymru, yn amlinellu’r gofynion y mae’n rhaid i landlordiaid cymdeithasol gydymffurfio â hwy wrth baratoi’u cyfrifon, ond ers cyhoeddi’r Penderfyniad diwethaf hwn cafodd nifer o ddiweddariadau i safonau cyfrifyddu eraill eu rhyddhau, gan gynnwys diweddariad i’r Datganiad o’r Arfer a Argymhellir (SORP) yn 2008. Mae Llywodraeth y Cynulliad yn awr yn gwahodd sylwadau cyn y dyddiad cau ar 21 Mawrth 2009.
Cyflwyno TWE
Mae Cyllid a Thollau Ei Mawrhydi wedi cyhoeddi nodyn i atgoffa bod yn rhaid i gyflogwyr gyda 50 neu ragor o staff ar y gyflogres gyflwyno gwybodaeth TWE ar-lein yn ystod y flwyddyn ar ôl 6 Ebrill 2009. Mae hyn yn cynnwys ffurflenni P45/P46 ar gyfer staff sy’n gadael ac yn dechrau. I gyflwyno ar-lein, rhaid i chi’n gyntaf gofrestru gyda gwasanaeth TWE ar-lein Cyllid a Thollau Ei Mawrhydi – cliciwch ar PAYE for Employers o dan do it online.
Y Comisiwn Elusennau
Canllawiau Budd Cyhoeddus
Mae’r Comisiwn Elusennau wedi cyhoeddi canllaw budd cyhoeddus atodol ar gyfer elusennau y mae eu nodau’n cynnwys:
- Hyrwyddo Crefydd er budd cyhoeddus
- Atal neu Leddfu Tlodi er budd cyhoeddus
- Hyrwyddo Addysg er budd cyhoeddus
- Budd Cyhoeddus a Chodi Ffioedd
Cyhoeddwyd y canllaw newydd – sy’n cynnwys nifer o gonsesiynau sylweddol gan y Comisiwn – yn dilyn ymgynghori cyhoeddus eang yn gynharach eleni, ac mae’n ychwanegol at y canllaw budd cyhoeddus cyffredinol a gyhoeddwyd ar gyfer pob elusen yn Ionawr 2008. I gyd-fynd â’r canllaw hwn mae’r Comisiwn wedi cyhoeddi crynodeb o’r ymatebion sy’n amlinellu sut yr oedd wedi delio â hwy yn y canllaw atodol diwygiedig. Mae hefyd wedi cyhoeddi datganiad ar rôl a gweithredoedd y Comisiwn Elusennau o ran budd cyhoeddus. Mae’r canllaw atodol hwn wedi’i anelu’n bennaf at y rhannau hynny o’r sector lle diddymwyd y rhagdybiaeth o fudd cyhoeddus o dan Ddeddf Elusennau 2006.
Daeth ymgynghoriad arall ar Fudd Cyhoeddus a Hyrwyddo Systemau Cred Moesol neu Foesegol i ben yn ddiweddar, ond mae hwn wedi denu cryn feirniadaeth, yn enwedig oddi wrth y Gymdeithas Cyfraith Elusennol ddylanwadol, a ddywedodd ei fod "yn ddryslyd, gwallus a di-fudd", a dywedodd fod angen ei ailysgrifennu’n gyfan gwbl. Dywedodd y Gymdeithas fod y canllaw, a ysgrifennwyd i gynorthwyo elusennau seciwlaraidd i fodloni’r prawf budd cyhoeddus, sy’n annheg weithiau gan ei fod yn gosod safonau mwy caeth na chanllaw'r Comisiwn ar fudd cyhoeddus a hyrwyddo crefydd, a daeth i’r casgliad hefyd nad oedd yn briodol i drin hyrwyddo systemau cred moesol neu foesegol yn yr un ffordd â hyrwyddo crefydd gan nad oedd y cyntaf yn ddiben elusennol cydnabyddedig.
Bydd ymgynghoriadau pellach ar y canllawiau atodol drafft ar fudd cyhoeddus elusennau gyda dibenion elusennol eraill, megis lles anifeiliaid a hawliau dynol, yn dilyn yn fuan. Mae’r holl wybodaeth berthnasol i’w chael ar dudalen Budd Cyhoeddus gwefan y Comisiwn.
Amrywiol
Canllawiau ‘Made simple’
Mae Newyddion Ymddiriedolwyr wedi tynnu sylw eisoes ar y canllawiau ‘made simple’ gwych sy’n cael eu cynhyrchu gan y cyfrifyddion Sayer Vincent. Mae ychwanegiadau diweddar at y gyfres yn cynnwys canllawiau ar uniadau, Cymorth Rhodd, rhoi treth effeithiol, a threth cyflogeion a gwirfoddolwyr.
Costau draenio
Mae mwy a mwy o elusennau ac eglwysi’n wynebu problemau gyda chostau am ddraenio dwr wyneb. Y broblem yw nad oedd elusennau a’r sawl sy’n rhedeg adeiladau cymunedol megis neuaddau pentref yn draddodiadol yn gorfod talu am waredu’r dwr wyneb sy’n rhedeg i garthffosydd o’u hadeiladau, ar yr un gyfradd â pherchnogion adeiladau preifat neu fasnachol oherwydd bod y costau draenio wedi’u cysylltu â’r gwerth ardrethol, a’u bod un ai’n talu dim trethi neu dreth ar gyfradd o 20%.
Yn wreiddiol cyhoeddodd OFWAT gyfarwyddyd yn datgan na ddylai adeiladau cymunedol orfod talu’r un gyfradd â busnesau, ac mae cwmnïau dwr un ai wedi peidio codi arnynt neu wedi codi cyfraddau is. Yn 2003, fodd bynnag, penderfynodd OFWAT y dylai’r eithriad hwn ddod i ben oherwydd ei bod yn annheg gwahaniaethu rhwng gwahanol fathau o gwsmeriaid, a rhoddwyd tan 2010 i’r cwmnïau dwr ddechrau codi ar bob cwsmer i waredu dwr o’u heiddo trwy garthffosydd cyhoeddus. Mae nifer fach o gwmnïau yn Lloegr eisoes wedi dechrau codi arnynt.
Mae DEFRA yn adolygu’r mater ar hyn o bryd, ac mae sylwadau unigol wedi’u cyflwyno, ac mae llythyr ar y cyd wedi’i anfon gan Grwp Monitro Cyfraith y Sector Cymunedol (mae WCVA wedi’i gynrychioli ar y Grwp). Efallai yr hoffai ymddiriedolwyr adolygu eu costau cyfredol a bydd Newyddion Ymddiriedolwyr yn adrodd eto ar unrhyw ddatblygiadau.
Iechyd a diogelwch
Yn dilyn sawl ymdrech aflwyddiannus gan y Senedd i gynyddu’r gosb am dorri’r gyfraith iechyd a diogelwch, mae Deddf Iechyd a Diogelwch (Troseddau) 2008 (y "Ddeddf") newydd ddod i rym. Daw tri newid pwysig i rym yn sgil y Ddeddf:
- mae’n cynyddu uchafswm y gosb sydd ar gael i’r llysoedd,
- mae carchar yn opsiwn ar gyfer amrediad ehangach o droseddau iechyd a diogelwch,
- ac mae’n golygu bod rhai troseddau y gellir eu clywed yn y llysoedd is yn unig ar hyn o bryd yn gallu cael eu clywed yn y llysoedd is neu uwch (gan olygu y bydd mwy o achosion yn agored i ddirwy ddiderfyn a thymor o garchar).
Mae’r Ddeddf yn weithredol yng Nghymru a Lloegr a’r Alban. Er ei bod yn cynyddu’r gosb am dorri’r gyfraith iechyd a diogelwch, nid yw’n gosod unrhyw ymrwymiadau newydd ar gyflogwyr o ran troseddau newydd. Ni fydd prif ddyletswyddau cyflogwyr yn newid o dan Ddeddf Iechyd a Diogelwch yn y Gwaith 1974 ("HSWA").
Mae’r mater o garcharu unigolion yn un arwyddocaol, a’r hyn sy’n haeddu sylw arbennig yw adrannau’r Ddeddf Iechyd a Diogelwch yn y Gwaith sy’n ymwneud ag atebolrwydd yr unigolyn. Gall unigolyn, boed yn gyfarwyddwr, rheolwr neu weithiwr, gael ei erlyn o dan adran 7 y Ddeddf os nad ydynt wedi cymryd gofal rhesymol dros eu hiechyd a diogelwch eu hunain neu bobl eraill sy’n cael eu heffeithio gan eu gweithredoedd neu’r hyn sy’n cael ei hepgor ganddynt. Hefyd, mae adran 37 y Ddeddf yn caniatáu i gamau gael eu cymryd yn erbyn cyfarwyddwyr, rheolwyr a swyddogion os gellir priodoli methiant i’w "hesgeulustod, cydsyniad neu gydgynllwyn". O dan y Ddeddf Newydd, os bydd adrannau 7 neu 37 yn cael eu torri, gallai cyfarwyddwr, rheolwr neu swyddog yn awr wynebu tymor o hyd at ddwy flynedd o garchar.
Mae’r Ddeddf newydd, felly, yn golygu y bydd tymor o garchar (neu ddirwyon uwch) yn realiti i unigolion os byddant yn torri’r gyfraith iechyd a diogelwch, a dylai cwmnïau (cyfarwyddwyr yn fwyaf arbennig) sicrhau eu bod yn barod trwy wneud popeth o fewn eu gallu i gydymffurfio â’r ddeddfwriaeth iechyd a diogelwch sydd eisoes mewn grym. Dylai polisïau a gweithdrefnau (ac arferion) gael eu gwerthuso i sicrhau eu bod yn cydymffurfio â’r gyfraith, a dylid cyflwyno mesurau a rhagofalon priodol. Gall, fodd bynnag, fod yn briodol i drefnu archwiliad cyfreithiol o weithdrefnau, i geisio osgoi’r cosbau llymach sydd ar gael yn awr os yw’r gyfraith yn cael ei thorri.
Cyfraith cyflogaeth ac ymarfer
Datblygiadau yn y gyfraith cyflogaeth
Cafwyd dau adolygiad ardderchog o ddatblygiadau yn y gyfraith cyflogaeth yn 2008 a dyma’r datblygiadau arfaethedig ar gyfer 2009:
- un y Sefydliad Siartredig Personél a Datblygu (CIPD) adolygiad o 2008 a chrynodeb ar gyfer 2009, a
- chyfreithwyr Wragge and Co adolygiad o 2008 a chrynodeb ar gyfer 2009.
Mae’r rhain yn cael eu hargymell fel cymhorthion cof rhagorol yn y maes hwn o’r gyfraith sy’n newid mor gyflym.
Canllaw disgyblu a chwyno
Yn ychwanegol ar yr eitem yn rhifyn y mis diwethaf o Newyddion Ymddiriedolwyr, mae Acas wedi cyhoeddi ei Discipline and Grievance Code of Practice draft guide, i gyd-fynd â’i Discipline and Grievance Code of Practice drafft, sydd i fod i ddod i rym ar 6 Ebrill 2009. Bydd hwn yn disodli’r cod statudol sy’n weithredol ar hyn o bryd. Mae’r canllaw yn rhoi cyngor ac arweiniad mwy manwl a fydd yn aml yn fwy defnyddiol i gyflogwyr a chyflogeion yn gyffredinol ac mewn achosion unigol".
Gwyliau statudol
Mae Newyddion Ymddiriedolwyr eisoes wedi cynnwys eitem ar y cynnydd arfaethedig mewn gwyliau blynyddol statudol – mae gan y rhan fwyaf o weithwyr hawl cyfreithiol i gael gwyliau blynyddol â thâl. Mae hawliad gwyliau statudol â thâl gweithiwr yn 4.8 wythnos ar hyn o bryd (24 diwrnod i weithiwr sy’n gweithio wythnos bum niwrnod) a gall hyn gynnwys gwyliau cyhoeddus a banc. Mae hawliad gweithwyr rhan amser yn cael ei gyfrifo ar delerau pro-rata.
Ar ôl 1 Ebrill 2009, bydd yr hawliad statudol yn codi i 5.6 wythnos (28 diwrnod i weithiwr sy’n gweithio wythnos bum niwrnod, gyda chap ar 28 diwrnod). Mae’r Adran Busnes, Menter a Diwygio Rheoleiddio (BERR) wedi cyhoeddi canllaw ardderchog, sy’n dangos sut mae cyfrifo hawliad gwyliau a chyflog gweithwyr. Mae hefyd yn egluro’r gofynion ar gyfer rhoi rhybudd cyn cymryd gwyliau a sut y gellid gosod cyfyngiadau ar ba bryd y gall gweithwyr gymryd eu gwyliau, a sut y mae talu gweithwyr am unrhyw wyliau nad ydynt wedi’u cymryd.